Advies ‘Arbeidsmarkt en HR-agenda 2006-2010, aan de slag met sociale innovatie’
In december 2005 werd (gevraagd) advies uitgebracht over de sectorale uitwerking van het provinciale actieplan ‘Kennis = Meedoen”. In het advies wordt eerst aandacht besteed aan de actuele ontwikkelingen en trends op de arbeidsmarkt. Hieruit blijkt dat het om een zeer urgent vraagstuk gaat, met als opvallende uitspraak dat de Brabantse arbeidsmarkt niet klaar is voor de nieuwe fase van economische groei die vanaf 2006 inzet.
Economisch én sociaal dreigt de regio een fors probleem te krijgen. Kort samengevat:

• een structureel tekort aan nieuwe kennis (toptalent)
• onvoldoende instroom en behoud bestaande kennis (vakmanschap)
• een structureel overschot aan te laag of verkeerd opgeleiden

Vanwege de urgentie pleit SER Brabant voor een “leer/werk-offensief” op alle niveaus van de arbeidsmarkt: top, midden en onderkant. Ambitie moet zijn om in 2010 een meer permanent model te hebben ontwikkeld in alle Brabantse regio’s.
Het advies is geen blauwdruk, maar schetst wel de weg waarlangs dit met steun en medewerking van de bedrijven gestalte kan krijgen. Dat kan van regio tot regio verschillen en is onder meer afhankelijk van de kracht van de bestaande netwerken en structuren.
De boodschap is: zet alle kaarten op díe structuren die zich hebben bewezen en houd het simpel.
De hoofdrolspelers – in het bijzonder bedrijfsleven en onderwijs – zullen hun verantwoordelijkheid moeten nemen, daartoe gefaciliteerd door de regio. De wil en bereidheid zijn aanwezig, in de praktijk zal echter blijken dat het lastig blijft om het spel op de wagen te krijgen. Om de regionale actie uit te lokken benoemt dit advies een aantal potentiële initiatoren, door sommigen wel aangeduid als de “oliemannetjes”.

Centrale pijlers in het advies zijn sociale innovatie en “een leven lang leren”.
Vooral de regio is aan zet. In het advies wordt het belang van een vraaggerichte en probleemgestuurde aanpak benadrukt. De kennis- en de competentieagenda’s mogen niet los van elkaar staan, maar moeten op alle niveaus worden gekoppeld. Bij de verdere uitwerking zet het advies sterk in op een vernieuwend samenspel tussen de “drie O’s”: overheid, ondernemingen en het onderwijs.
Dit wordt uitgewerkt voor de verschillende segmenten van de arbeidsmarkt.
In dat opzicht wordt ook gewezen op het creëren van “trek in de schoorsteen”, waardoor meer perspectief wordt gecreëerd voor de onderkant. Specifiek aandachtspunt daarbij is dat er een betere aansluiting komt met het beleid en de middelen van de gemeenten.
SER Brabant stelt dat de regio voldoende emplooi en perspectief moet bieden, met als richtsnoer 5% van de regionale werkgelegenheid in de vorm van proefplaatsingen, stageplaatsen, leerbanen e.d.
Het bedrijfsleven moet op het organiseren van deze “arbeidsnabijheid” worden aangesproken.
Omdat er de komende jaren bovendien zwaardere eisen worden gesteld aan de flexibiliteit op de regionale arbeidsmarkt, moeten partijen bereid zijn nieuwe wegen in te slaan en de krachten te bundelen. Als voorbeeld noemt SER Brabant de praktische wijze waarop de land- en tuinbouwsector in Zuid-Nederland de slag in de regio heeft gemaakt. Ook de bouwsector kan dienen als voorbeeld voor een succesvolle aanpak.
SER Brabant beveelt aan de handschoen van de projectdirectie ‘Leren en Werken’ op te pakken en op korte termijn regionale intentieovereenkomsten te sluiten.

Specifieke aandacht besteedt het advies aan het belang van communicatie, zowel richting bedrijven als werknemers. Geconstateerd wordt namelijk dat het gevoel van urgentie nog veelal ontbreekt in de bedrijven en dat is een bottleneck voor het beleid.
SER Brabant adviseert communicatiedeskundigen en marketeers in te schakelen bij het maken van een (onorthodox) communicatieplan. Uitgangspunt moet zijn dat bedrijven zelf, met name de koplopers, de beste ambassadeur zijn.
Tot slot gaat het advies meer specifiek in op de rol die de provincie kan spelen bij het stimuleren van de sectorgerichte aanpak van “Kennis=Meedoen”. De provincie is geen hoofdrolspeler, maar kan zeker op korte termijn belangrijke impulsen geven aan het gewenste leer/werk-offensief.
Het actieplan “Kennis = Meedoen” biedt daarvoor een geschikt kader, aldus de SER.

Voor meer informatie: zie het kernadvies.